Ở thêm một chút. Tiết kiệm thêm một chút.

Giảm 10% khi ở 7 đêm liên tục.

Xem thêm
Luna Oriental
Đặc sản Phú Quốc làm quà: mua gì, ở đâu, mang về thế nào

Nước mắm · tiêu · ngọc trai · thứ nên tránh

Đặc sản Phú Quốc làm quà: mua gì, ở đâu, mang về thế nào

Năm nào cũng có vài vị khách trả phòng với chiếc vali thoang thoảng mùi nước mắm. Chúng tôi coi đó là lời khen. Đặc sản Phú Quốc làm quà phần lớn là những thứ đảo đã làm qua nhiều đời, từ cá cơm, dây tiêu, trái sim rừng đến biển, và món ngon thì đáng chỗ trong vali.

Khổ nỗi cái tên Phú Quốc bán rất chạy, nên được in lên đủ thứ làm ở nơi khác. Bài này nói rõ món nào đáng mua, mua ở đâu, thứ gì nên để lại, và mang về sao cho nguyên vẹn.

Đặc sản Phú Quốc làm quà: danh sách ngắn

Nếu chỉ có một buổi đi mua, đây là những món của chính đảo:

  • Nước mắm, từ các nhà thùng ở Dương Đông
  • Tiêu đen, tiêu đỏ, tiêu sọ từ các vườn phía bắc
  • Rượu sim, ủ từ trái sim rừng
  • Mật ong rừng, từ trại ong ở Cửa Cạn
  • Ngọc trai, nuôi cấy ở vùng biển tây nam đảo
  • Mực một nắng, cho ai có tủ đông ở nhà

Ba món đầu rẻ, đủ nhẹ và ở nhà khó mua đúng vị. Ngọc trai là món đáng tiền nhất. Mực một nắng nên mua sau cùng, trên đường ra sân bay.

Nước mắm Phú Quốc: món quà ai cũng biết

Nước mắm Phú Quốc làm từ cá cơm đánh bắt quanh đảo, ướp muối trong những thùng gỗ lớn và ủ từ một năm trở lên. Năm 2012, nước mắm Phú Quốc trở thành sản phẩm đầu tiên của Việt Nam được Liên minh châu Âu bảo hộ tên gọi xuất xứ, và vị của nó khác hẳn chai nước mắm siêu thị.

Mua tận nơi làm. Các nhà thùng lâu năm ở Dương Đông như Khải Hoàn, Thanh Hà, Hưng Thành cho khách vào xem thùng ủ, thường miễn phí hoặc tốn rất ít, và bán ngay tại chỗ. Chai 500 ml nước mắm nhĩ thật giá khoảng 80.000 đến 200.000 đồng, tùy nhà thùng và độ đạm. Chai nào rẻ hẳn mà chữ “Phú Quốc” in thật to thì nên xem kỹ lại.

Nước mắm chỉ đi theo hành lý ký gửi. Nhà thùng bán chai có niêm phong, đa số đóng gói sẵn cho khách đi máy bay. Bài nước mắm Phú Quốc chỉ cách đọc nhãn cho đúng.

Tiêu Phú Quốc: món quà đáng tiền nhất trong vali

Tiêu Phú Quốc phơi nắng, hạt đỏ hạt xanh trải đều trên tấm bạt

Tiêu Phú Quốc đang phơi nắng. Phơi vài ngày, hạt tiêu chuyển đen thành tiêu bạn mang về.

Tiêu là món chúng tôi hay khuyên mua nhất, vì nhẹ, rẻ và thơm hơn hẳn loại đang dùng trong bếp nhà mình. Vườn tiêu nằm ở phía bắc đảo, cách Bãi Trường khoảng 25 km, nhiều vườn đón khách ghé thăm và bán giá tại vườn.

Thường có ba loại. Tiêu đen là loại dùng hằng ngày. Tiêu đỏ hái từ trái chín đỏ trên dây, vị dịu và thơm trái hơn. Tiêu sọ (tiêu trắng) đã bóc vỏ, hợp nấu canh, nấu cháo. Mùa thu hoạch kéo dài từ cuối năm đến tháng Hai, nên mua lúc này là tiêu mới nhất.

Túi hút chân không mang đi đâu cũng được. Bài vườn tiêu Phú Quốc có danh sách những vườn đáng chạy xe.

Rượu sim và mật ong rừng

Rượu sim có màu hồng đậm, ủ từ trái sim mọc hoang trên các đồi của đảo. Vị ngọt, mộc, đúng mùi trái sim, là chai rượu được mang về nhiều nhất. Nhà thùng Bay Gáo ở Dương Đông cho khách nếm nhiều loại trước khi chọn. Bài rượu sim Phú Quốc nói về các thương hiệu và cách nhận ra loại pha đường nhạt vị.

Mật ong rừng cũng đáng mua, nhưng phải cẩn thận vì mật ong pha cũng được bán dưới tên đảo. Trại ong Phú Quốc ở Cửa Cạn vào cửa miễn phí, cho nếm trước khi mua, nghỉ vào thứ Tư. Mật ong thật thường sánh hơn và ngọt không đều như loại rẻ tiền.

Cả hai đều để hành lý ký gửi. Bọc chai, hũ bằng quần áo và đặt ở giữa vali.

Ngọc trai: đẹp, thật, nhưng dễ mua nhầm

Khách chọn ngọc trai ở một phòng trưng bày ngọc trai tại Phú Quốc

Một phòng trưng bày ngọc trai ở Phú Quốc. Cứ thong thả ở quầy, và hỏi giấy kiểm định trước khi trả tiền.

Phú Quốc có biệt danh đảo ngọc, và vùng biển êm phía tây nam đảo được dùng để nuôi cấy ngọc trai từ những năm 1990. Các trại lớn nằm dọc đường ven biển giữa Bãi Trường và Dương Đông, đi một đoạn ngắn từ Luna, mở cửa tham quan miễn phí kèm phần mổ trai lấy ngọc trước khi vào phòng trưng bày.

Có hai cách thử đơn giản. Cọ nhẹ hai viên vào nhau: ngọc thật hơi nhám, ngọc giả trơn tuột. Và chỉ mua ở nơi cấp giấy kiểm định có bảo hành. Bài trại ngọc trai Phú Quốc có thêm chi tiết, kể cả món nào đáng tiền. Ngọc trai để trong hành lý xách tay, đừng ký gửi.

Hải sản khô: mực một nắng và các món khác

Mực một nắng chỉ phơi đúng một nắng nên thịt mềm và ngọt. Đây là món nhắm ưa thích của dân đảo, nướng lên xé sợi, và khách nào cũng muốn mang ít về. Có điều nó không để được lâu: hút chân không và giữ lạnh thì để tủ mát một đến hai tuần, để tủ đông được vài tháng.

Mua vào ngày cuối, ở sạp chịu hút chân không tại chỗ. Chợ Dương Đông tiện nhất, còn chợ An Thới cạnh cảng cá thường có mực vừa lên từ ghe. Hỏi rõ mực đánh bắt ở đâu: loại rẻ thường là mực nhập về phơi lại trên đảo. Bài mực một nắng chỉ cách phân biệt.

Những thứ nên để lại trên đảo

Vài món bán trong tiệm lưu niệm tốt nhất là để yên chỗ cũ, hoặc đừng mua.

  • San hô, sao biển, vỏ ốc bán theo bịch. Chúng được lấy từ chính những rạn san hô và bãi biển bạn đến để bơi. Ở Rạch Vẹm, bãi sao biển, cứ ngắm và chụp ảnh, nhưng để sao biển nằm lại dưới nước.
  • Đồ làm từ mai đồi mồi. Buôn bán sản phẩm từ đồi mồi là phạm pháp ở Việt Nam, và hầu hết các nước sẽ tịch thu ở hải quan.
  • Chữ “Phú Quốc” trên nhãn chứ không phải trong chai. Nước mắm, mật ong, ngọc trai đều có hàng nhái. Hai món đầu mua tận nơi làm, ngọc trai chỉ mua kèm giấy kiểm định.

Lộ trình mua quà buổi sáng cuối cùng từ Bãi Trường

Phần lớn chúng ta để dành việc mua quà đến ngày cuối. Vòng này gói gọn trong một buổi sáng, về lại Bãi Trường vẫn kịp tắm biển lần cuối.

  • Sáng sớm: chợ Dương Đông. Ăn sáng trước, một tô bún quậy hay bánh canh gần chợ, rồi vào khu hàng khô mua tiêu, rượu sim, mực một nắng. Nhờ sạp hút chân không giúp phần mực.
  • Giữa buổi: một nhà thùng nước mắm. Mười phút giữa những thùng ủ, mua một hai chai, đóng gói sẵn để lên máy bay.
  • Trên đường về: một trại ngọc trai. Các trại nằm trên đường ven biển giữa Dương Đông và Bãi Trường, nên chẳng phải đi vòng.
  • Trước bữa trưa: về lại Luna. Chất lỏng vào hành lý ký gửi, ngọc trai vào hành lý xách tay, rồi ra biển.

Trại ong và các vườn tiêu lớn nằm xa hơn về phía bắc, quanh Cửa Cạn, nên dành riêng một buổi từ những ngày đầu chuyến đi.

Mua ở đâu và đóng gói lên máy bay

Mua ở đâu:

  • Nhà thùng, vườn, trại: chỗ tốt nhất để mua nước mắm, tiêu, mật ong, ngọc trai, được nếm thử và giá phải chăng.
  • Chợ Dương Đông: khu hàng khô có gần như đủ món, mua nhiều thứ thì trả giá là chuyện bình thường. Nên đi buổi sáng.
  • Chợ đêm: tiện cho buổi tối cuối, nhiều lựa chọn; xem vài sạp trước khi mua.
  • Siêu thị ở Dương Đông: giá niêm yết, khỏi trả giá, hợp mua rượu sim và tiêu đóng gói.
  • Sân bay: mua thêm một chai phút chót thì được, nhưng ít lựa chọn và giá cao hơn.

Đóng gói thế nào:

  • Chất lỏng để hành lý ký gửi, còn niêm phong, dựng đứng, bọc hai lớp túi.
  • Tiêu, mực và đồ khô: hút chân không. Mực phải giữ lạnh, không thì đừng mang.
  • Ngọc trai và giấy kiểm định để trong hành lý xách tay.
  • Xem quy định hành lý của hãng bay về nước mắm trước khi mua nhiều chai.

Nếu ít thời gian, báo lễ tân hôm trước ngày bay, chúng tôi chỉ chỗ gần nhất mua đúng món bạn còn thiếu. Đặc sản Phú Quốc làm quà ngon nhất là những thứ bạn thật sự mở ra dùng ở nhà: chai nước mắm trong góc tủ lạnh, túi tiêu cạnh bếp, và một chút hương vị của đảo trên mâm cơm suốt mấy tháng sau.


Ảnh: hero — Frank Fox, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons; trong bài — Liftold, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons; Bùi Thụy Đào Nguyên, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons.

Câu hỏi thường gặp

Đi Phú Quốc nên mua gì làm quà?

Nước mắm và tiêu là hai món dễ chọn nhất: làm ngay trên đảo, khó tìm được vị tương tự ở nơi khác, đóng gói đúng cách thì mang đi xa vẫn ổn. Muốn quà để lâu thì chọn ngọc trai, nhưng chỉ mua ở trại lớn có giấy kiểm định.

Mang nước mắm Phú Quốc lên máy bay được không?

Được, nếu để trong hành lý ký gửi: chai còn niêm phong, dựng đứng trong túi nilon buộc kín, chèn quần áo xung quanh. Không để trong hành lý xách tay, và xem quy định của hãng bay trước khi mua nhiều, vì có hãng giới hạn số lượng nước mắm mỗi khách.

Mua tiêu Phú Quốc thật ở đâu?

Ở các vườn tiêu phía bắc đảo, nơi được xem tận gốc tiêu và mua giá vườn, hoặc ở các sạp lâu năm trong chợ Dương Đông. Mùa thu hoạch từ cuối năm đến tháng Hai, đây là lúc tiêu thơm nhất.

← Về danh sách